Inheemse volken in Australië

 

VLAAMS CENTRUM VOOR INHEEMSE VOLKEN (VCIV)

FLEMISH CENTRE FOR INDIGENOUS PEOPLES

Inheemse Volken in Australië

 

 

ABORIGINALS

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

*Vanaf de 16de eeuw trokken Europeanen op 'ontdekking' om in hun groeiende behoeften te voorzien. Deze voor

tdurende expansiedrang van ons economisch systeem duurt tot vandaag onverminderd voort. Vanuit het Westers

etnocentrisch denken worden inheemse volken en hun cultuur vaak als minderwaardig, onwetend en primitief

beschouwd. Territoria van inheemse volken worden in dit proces onherroepelijk vernietigd, in naam van de

economische belangen en de vooruitgang."

 

 

 

Geschiedenis

 

De verre voorouders van de hedendaagse Aboriginals (ab-origine : vanaf de oorsprong) emigreerden vanuit het Aziatische continent naar Australië. Het tijdstip waarop dit gebeurde komt steeds verder terug in de tijd te liggen. Nu is men ervan overtuigd dat al zo’n 50.000 tot 70.000 jaar geleden mensen hun eerste voetafdrukken aan de noordkust van Australië hebben achtergelaten.

18 januari 1788 markeert het begin van drastische veranderingen: op deze dag arriveerde een vloot Engelse schepen in Botany Bay (zuidoost Australië). Zij brachten een grote invasie in het land van de Aboriginals teweeg. Het jaar 1788 luidde het begin van het einde in voor de inheemse leefwijze van de 3.000 Aboriginals die rondom Port Jackson en Botany Bay woonden.

 

Aanvankelijk slaagden de Aborginals erin om weerstand te bieden met guerilla tactieken.Ze kenden het terrein veel beter als veroveraars,maar het wapentuig en de logistieke overmacht van die laatste bleken al gauw de doorslag te geven.De gevolgen voor het inheemse volk waren rampzalig.Binnen de vijftig jaar was het aantal Aborginals van 3.000 terug gebracht tot minder dan 300.Hun jachtgronden werden gebruikt voor schapenteelt, hun waterbronnen,de bron van alle leven, laafden het dorstige

vee. De yamvelden, waarvoor Aborginal vrouwen al sinds mensenheugenis zorgden, werden omgeploegd en gebruikt voor land- en tuinbouw. Dit patroon herhaalde zich vele malen op plaatsen waar de Europeanen zich vestigden.

 

 

Waar de invloed van de Europeanen zich eerst nog tot Sydney en omgeving had beperkt, verspreidden de nieuwkomers

zich daarna snel over grote delen van het continent. Enige cijfers ter illustratie : tussen 1832 en 1850 trokken 200.000 vrije emigranten naar het nieuwe werelddeel. De grens van de westerse ‘beschaving’ schoof steeds verder op. Rond 1850 bezetten 4.000 Europeanen met ruim 20 miljoen schapen een gebied dat zich uitstrekte van Queensland to t Zuid Australië. De Aboriginal samenlevingen werden volkomen ontwricht.

 

De diverse koloniale staten in Australië, die pas in 1901 een federatie zouden gaan vormen, zochten de oplossing in het

creëren van een speciale wetgeving voor Aborginals. Deze wetten beperkten de bewegingsvrijheid van de inheemse

bevolking op alle terreinen : ze mochten niet gaan en staan waar ze wilden, zonder toestemming niet trouwen, geen

eigen inkomen beheren en geen alcohol of honden bezitten. Velen werden in reservaten samengebracht, waar ze onder

strikte controle van het Europese gezag stonden. Deze praktijken hebben hier en daar tot in de jaren 1960 voortgeduurd.

Toen verdwenen ze gelukkig. Maar het intern Australisch kolonialisme, het racisme en de culturele genocide blijven tot

op de dag van vandaag springlevend.

 

Landrechten

 

De politieke en culturele emancipatiestrijd van de Aboriginals is en blijft in de eerste plaats een strijd voor landrechten.

Dit is niet verwonderlijk gezien de centrale plaats van het land in de cultuur. Waar Aboriginals nog op hun land van

oorsprong leven, betekent di t bezit va n land de basi s voor een economisch en spirituele levensvatbare cultuur. Voor de

grote groep ontheemde Aboriginals, dat zijn er zo’n 200.000 in de stedelijke gebieden en rond de veeteelt en andere

bedrijven, hebben landrechten een belangrijke symbolische waarde. Ze houden een erkenning in van aangedaan onrecht

en vormen daardoor de basis van compensatie.

Een eerste belangrijk succes in dat opzicht was de erkenning van de landrechten in de Northern Territory in 1976.

Aboriginals in de grote reservaten van Amhernland kregen terug zeggenschap over hun gebied. Aboriginal ouderen die

va n hun lan d werden verjaagd, konden hun oorspronkelijk land terug eisen als ze in staat waren hun traditionele band

met dat land aannemelijk t e maken. Inmiddels hebben Aboriginals op deze wijze al meer dan veertig procent van de

Northern Territory teruggekregen.

 

Australië heeft als laatste van de voormalige Britse kolonies de landrechten van de inheemse volken erkend. Er werden

nooit verdragen opgesteld waarbij de Aboriginals afstand deden van he t land ten gunste van de Australische regering

(of de voormalige koloniale deelstaten). De afwezigheid van dez e verdragen werd aangegrepen voor het niet wettelijk

toekennen van landrechten aan Aboriginals, in tegenstelling tot wat gebeurde bij inheemse volken in Canada,Nieuw Zeeland en de VS.

 

Drie mijlpalen in de Australische rechtspraak doen iets aan deze onrechtvaardige situatie.

 

-De eerste is het Mabo-besluit van 1992. Het Hooggerechtshof verklaart dat de Australische wet een vorm van landrechten van de Aboriginals erkent. Landrechten blijven bestaan waar de Aborginals hun band met het land hebben behouden en waar er geen opheffing van de eigendomsrechten door wetgeving of regering gebeurde.

-Tweede mijlpaal is de wet op landrechten van 1993, deze vormt een aanvulling op het Mabo-besluit en maakt het in praktijk uitvoerbaar.

 

-De derde cruciale gebeurtenis is de uitspraak van het Hooggerechtshof in ‘The Wik Peoples versus Queensland’ in 1997. De Wik en Thayorre volken gingen bij het Hooggerechtshof in beroep tegen een uitspraak uit het ‘Federal Court’.

Dat besliste in 1996 dat het pachtrecht van veehouders en landrechten van Aboriginals opheft volgens de Queensland

wetgeving

Het Hooggerechtshof stelt dat landrechten niet opgeheven worden door he t pachtrecht en dat pachtrecht geen exclusief

eigendomsrecht van de gepachte grond inhoudt.

 

 

 

 

 

MIRRAR VOLKEN

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Uraniummijn bedreigt inheemse gronden

 

Jabiluka mijn :

 

Jabiluka ligt in het zogenaamde Alligators River Region en grenst aan het National Park van Kakadu, dat door de Unesco

wordt beschouwd als ‘Erfgoed van de Mensheid’. Dit park wordt door uraniumontginning bedreigd.

 

Gevaarlijke afval.

 

De mijn moet de grootste onontgonnen uraniumreserves ter wereld ontsluiten. Dit betekent onvermijdelijk het dumpen

van zwaar radioactief afval. De Jabiluka mijn zou ongeveer twintig miljoen ton radioactief afval produceren waarmee we

opgezadeld zijn voor de eerste komende 250.000 jaren. Zowel de Australische Senaat als het Europees Parlement hebben

de voorstellen in verband met Jabiluka veroordeeld en de Australische Federale Regering gevraagd af te zien van hun

project. De op 20km afstand gelegen mijn ‘Ranger’ van dezelfde maatschappij ERA (Energy Resource Australia) zorgde al

voor meer dan 100 lekken en diverse ongelukken sinds haar openstelling.

 

Traditioneel thuisland

 

Voor de Mirrar Aboriginals is Kakadu hun traditioneel thuisland. Sinds de jaren zeventig verzetten ze zich hevig tegen

elke vorm van mijnontginning op hun grondgebied.

Een aantal heilige plaatsen die van groot belang zijn voor de Mirrar Aboriginal, zouden beschadigd of zelfs vernietigd

worden. Hun gezondheid wordt bedreigd, hun traditionele waarden met voeten getreden.

 

Landrechten

 

Het Mirrar Volk heeft al een resem juridische veldslagen uitgevochten. Volgens de Aboriginal Land Rights Act uit 1976

kunnen de Mirrar Aboriginals hun landrechten laten gelden op het mijnterrein.

Hierdoor hebben zi j in principe een veto recht in beslissingen over commerciële activiteiten op hun grondgebied. In de

Northern Territories maakte de oveheid in 1978 een uitzondering voor uraniummijnen.

In 1997 verklaarde de Minister van Milieu, dat het ‘Milieueffecten Rapport’ niet voldoet. Een aparte studie over de sociale impact van het project toont aan dat ontginning van de Jabiluka mijn geen rekeing houdt met aspecten zoals gezondheid, educatie, behuizing van het Mirrar Volk, noch met de culturele waarde van het kakada Nationaal Park.

 

 

Link: http://www.mirarr.net/